ទិវាបូជនីយដ្ឋាន និងរមណីយដ្ឋានអន្តរជាតិ
ថ្ងៃទី១៨មេសា ដែលគេហៅទូទៅថាទិវាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក លើកការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌ។ នៅកម្ពុជា វាមានន័យទាំងចំពោះប្រាសាទល្បី និងទីតាំងប្រវត្តិក្នុងមូលដ្ឋាន។
ពេលវេលា
ទិវានេះមានមួយថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី១៨ មេសា រៀងរាល់ឆ្នាំ តាមប្រតិទិនសុរិយគតិ។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ និង២០២៧ គឺថ្ងៃទី១៨ មេសា ដូចគ្នា ក្នុងរដូវប្រាំងនៅកម្ពុជា។ សកម្មភាពសាលា សហគមន៍ ឬស្ថាប័នអាចធ្វើនៅថ្ងៃផ្សេងតាមកម្មវិធីរបស់អ្នករៀបចំ។ ប្រតិទិនក្នុងកម្មវិធីបង្ហាញកាលបរិច្ឆេទសម្រាប់ឆ្នាំនីមួយៗ។
ប្រវត្តិ
ICOMOS បានស្នើទិវាសម្រាប់បូជនីយដ្ឋាននិងរមណីយដ្ឋាននៅឆ្នាំ១៩៨២ ហើយយូណេស្កូទទួលស្គាល់គំនិតនេះក្នុងឆ្នាំ១៩៨៣។ ប្រភព ICOMOS ពន្យល់ថា ទិវានេះលើកទឹកចិត្តឱ្យយល់ពីភាពចម្រុះនៃមរតកនិងភាពងាយរងគ្រោះរបស់វា។ នៅកម្ពុជា វាអាចរួមទាំងប្រាសាទ សំណង់ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទីកន្លែងដែលមានតម្លៃចំពោះសហគមន៍ មិនត្រឹមតែទីតាំងដ៏ល្បីទេ។
អត្ថន័យ
ទិវាដែលក្រុមប្រឹក្សាអន្តរជាតិបូជនីយដ្ឋាន និងរមណីយដ្ឋានលើកកម្ពស់នេះជាឱកាសរៀនអំពីការអភិរក្ស។ មិនមែនមានតែទីតាំងក្នុងបញ្ជីយូណេស្កូទេដែលមានតម្លៃ។ អគារចាស់ វត្ត និងទីតាំងដែលសហគមន៍ចងចាំក៏អាចជាប្រធានបទសិក្សា។ អង្គរជាឧទាហរណ៍សំខាន់មួយ ប៉ុន្តែមិនតំណាងឱ្យបេតិកភណ្ឌខ្មែរទាំងអស់ទេ។
ពេលកត់រឿងរ៉ាវពីសហគមន៍ គួរសួរថាតើអ្វីអាចចែករំលែកបាន និងអ្វីគួររក្សាទុកជាឯកជនតាមបំណងអ្នកនិយាយ។
ទស្សនាដោយគោរព
អានផ្លាកណែនាំ និងស្ដាប់អ្នកថែរក្សា។ កុំឡើង ឆ្លាក់ឈ្មោះ ឬរើថ្មពីទីតាំង។ សុំការយល់ព្រមមុនថតពិធីសាសនា ឬមនុស្សក្នុងសហគមន៍។ អាចសួរចាស់ទុំអំពីអគារចាស់នៅជិតផ្ទះ និងកត់ប្រភពរឿងរ៉ាវ។ ទិវានេះមិនមែនជាថ្ងៃឈប់សាធារណៈជាទូទៅទេ។ បញ្ជីថ្ងៃឈប់ផ្លូវការកំណត់តាមអនុក្រឹត្យប្រចាំឆ្នាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។
ប្រភព
International Day for Monuments and Sites
18 April, often called World Heritage Day, promotes care for heritage. In Cambodia it concerns famous temples as well as local historical places.
When it happens
This one-day observance falls on 18 April each year in the Gregorian calendar. In both 2026 and 2027 it is 18 April, during the dry season in Cambodia. Schools, communities and institutions may schedule related activities on another day. The app calendar shows the date for each year.
History
ICOMOS proposed the International Day for Monuments and Sites in 1982, and UNESCO endorsed the idea in 1983. ICOMOS explains its purpose as raising awareness of heritage’s diversity and vulnerability. In Cambodia this can include temples, historic buildings and places valued by communities, alongside famous sites.
Meaning
Promoted by ICOMOS, the International Day for Monuments and Sites encourages learning about conservation. Heritage value is not limited to places on UNESCO’s World Heritage List. Old buildings, monasteries and sites important to local memory can also be studied. Angkor is a major Cambodian example, but it does not represent the entirety of Khmer heritage or the experiences of every community.
When recording community stories, ask what may be shared and what the speaker wishes to keep private.
Visiting respectfully
Read site instructions and listen to custodians. Do not climb restricted structures, carve names or remove stones. Ask before photographing worship or community members. An elder may help identify a local building and its history; record where the story came from. This is not generally a Cambodian public holiday, and an observance does not imply free admission. Official days off follow the Royal Government’s annual sub-decree.