ទិវាប្រកាសរដ្ឋធម្មនុញ្ញ
ទិវានេះរំលឹកការប្រកាសឱ្យប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៣។ វាជាឱកាសស្វែងយល់អំពីស្ថាប័នជាតិ សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ច។
ពេលវេលា
ទិវានេះមានមួយថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី២៤ កញ្ញា រៀងរាល់ឆ្នាំ តាមប្រតិទិនសុរិយគតិ ក្នុងរដូវវស្សា។ សម្រាប់២០២៦ និង២០២៧ គឺថ្ងៃទី២៤ កញ្ញា ដូចគ្នា។ ថ្ងៃខួបនេះត្រូវបែងចែកពីស្ថានភាពថ្ងៃឈប់សម្រាក ដែលកំណត់តាមអនុក្រឹត្យប្រចាំឆ្នាំ និងពីកម្មវិធីពិធីដែលប្រកាសដោយឡែក។ ប្រតិទិនក្នុងកម្មវិធីបង្ហាញកាលបរិច្ឆេទសម្រាប់ឆ្នាំនីមួយៗ។
ប្រវត្តិ
រដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៣ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតដែលអង្គការសហប្រជាជាតិបានជួយរៀបចំ។ វាបានកំណត់ក្របខ័ណ្ឌព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ថ្ងៃប្រកាសឱ្យប្រើ និងថ្ងៃអនុម័តមិនគួរច្រឡំគ្នា។ ការរំលឹកអាចចាប់ផ្ដើមពីការយល់ថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញជាឯកសារគោលសម្រាប់ស្ថាប័ន និងច្បាប់របស់ប្រទេស។ ប្រភពគឺអត្ថបទរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងប្រវត្តិប្រតិបត្តិការ UNTAC របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
អ្វីដែលគួរសិក្សា
ឯកសារនេះមានបទប្បញ្ញត្តិអំពីព្រះមហាក្សត្រ ស្ថាប័នរដ្ឋ សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ អ្នកអានអាចជ្រើសប្រធានបទមួយ ដូចជាការអប់រំ ឬតួនាទីស្ថាប័នមួយ ហើយអានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញមានវិសោធនកម្ម ដូច្នេះសម្រាប់ការយោងច្បាប់ ត្រូវរកអត្ថបទផ្លូវការដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព។ សេចក្ដីសង្ខេបនេះមិនអាចជំនួសការណែនាំផ្លូវច្បាប់សម្រាប់ករណីបុគ្គលបានទេ។
ការប្រារព្ធនៅកម្ពុជា
ស្ថាប័ន និងសាលារៀនអាចមានកម្មវិធីពន្យល់ ឬរំលឹកតាមការរៀបចំរបស់ខ្លួន។ គ្រួសារអាចពិភាក្សាថា ការទទួលខុសត្រូវ និងការគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃបង្ហាញក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃយ៉ាងដូចម្ដេច។ មិនមានម្ហូប ឬពិធីសាសនាតែមួយដែលចាំបាច់សម្រាប់ទិវានេះទេ។ គួរជ្រើសសកម្មភាពដែលជួយយល់ឯកសារ និងការរស់នៅរួមគ្នា។
ការអានដោយប្រុងប្រយ័ត្ន
ពិនិត្យប្រភព កំណែ និងកាលបរិច្ឆេទឯកសារមុនចែករំលែកតាមបណ្ដាញ។ កុំកាត់ឃ្លាមួយឱ្យបាត់បរិបទ ឬសន្និដ្ឋានអំពីសិទ្ធិជាក់លាក់ដោយមិនអានច្បាប់ពាក់ព័ន្ធ។ អាចឱ្យកុមារសួរពាក្យពិបាក ហើយពន្យល់ដោយសាមញ្ញ។ គោរពការពិភាក្សាដែលមានមតិខុសគ្នា និងផ្ដោតលើអត្ថបទ ភស្តុតាង និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស។
រៀនពីឯកសារមួយជំហានម្ដង
ដើម្បីឱ្យការអានងាយស្រួល គ្រួសារអាចជ្រើសតែមួយប្រធានបទក្នុងពេលមួយ។ សរសេរពាក្យដែលមិនទាន់យល់ ហើយស្វែងរកសេចក្ដីពន្យល់ពីប្រភពដែលស្គាល់ច្បាស់។ កុំឱ្យកុមារមានអារម្មណ៍ថាការសួរអំពីស្ថាប័នជាតិជាការមិនគោរព។ អាចប្រៀបធៀបតួនាទីស្ថាប័នពីរដោយប្រើឧទាហរណ៍ងាយៗ ដោយមិនបន្ថែមការអះអាងដែលអត្ថបទមិនបាននិយាយ។ មុនបោះពុម្ព ឬចែកឯកសារមួយ គួរកត់ថាជាកំណែឆ្នាំណា និងបានទាញយកពីណា។ សម្រាប់អ្នកចាស់ដែលអានអក្សរតូចពិបាក អាចអានឱ្យស្ដាប់ដោយមិនប្ដូរន័យ។ ប្រសិនបើមានការខ្វែងគំនិត គួរត្រឡប់ទៅអត្ថបទ និងសួរអ្នកមានចំណេះដឹង។ ការរៀនដោយអត់ធ្មត់អាចធ្វើឱ្យឯកសារសំខាន់នេះកាន់តែជិតជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។
ថ្ងៃឈប់សម្រាក
ទិវាប្រកាសរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាទូទៅជាថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ។ ថ្ងៃឈប់ផ្លូវការកំណត់ប្រចាំឆ្នាំតាមអនុក្រឹត្យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ សូមពិនិត្យម៉ោងសេវាសាធារណៈមុនទៅធ្វើកិច្ចការ។
ប្រភព
Constitution Day
This day marks the promulgation of the Constitution on 24 September 1993. It provides an opportunity to learn about national institutions, rights and responsibilities.
When it happens
This one-day anniversary falls on 24 September each year in the Gregorian calendar, during the rainy season. In both 2026 and 2027 its date is 24 September. The anniversary is distinct from public-holiday status, which follows the annual sub-decree, and from separately announced ceremony schedules. The app calendar shows the date for each year.
History
The Constitution was promulgated on 24 September 1993 following the United Nations-supported election. It established the constitutional framework of the Kingdom of Cambodia. Promulgation should not be confused with the earlier date of adoption. The commemoration can begin with a simple idea: a constitution sets fundamental rules for a country’s institutions and provides a basis for understanding other laws and the relationship between the state and its people. The Constitution and the UN’s UNTAC history document this transition.
What readers can explore
Readers can explore provisions concerning the monarchy, state institutions, citizens’ rights and duties. Choose one topic, such as education or the role of a particular institution, and read the relevant text rather than relying only on a slogan. The Constitution has been amended, so legal use requires the current official text. This calendar introduction is an educational overview and cannot resolve an individual legal problem or substitute for qualified advice.
Observance in Cambodia
Institutions or schools may arrange educational activities according to their own programmes. A family conversation can consider how responsibility and respect for others’ rights appear in everyday situations. There is no single required food or religious ritual for this national day. Useful activities include reading a short extract together, identifying an unfamiliar institution or comparing a reliable Khmer text with a translation while checking that they refer to the same version.
Reading carefully
Check a document’s source, version and date before sharing it online. Do not remove a sentence from its context or assume that a general provision settles every practical question without considering related laws. Encourage children to ask about difficult vocabulary. In discussion, allow different views while returning to the text, relevant evidence and the dignity of the people involved. This makes constitutional learning more useful than memorising a date alone.
Learning from a document step by step
Choose one topic at a time and note unfamiliar terms for further explanation. Children should feel free to ask about national institutions. Compare two institutional roles using simple examples without adding claims the text does not make. Record a document’s version and source before distributing it. Read aloud for someone who finds small print difficult while preserving the meaning. If disagreement arises, return to the text and seek knowledgeable guidance. Patient learning can make an important document more accessible.
Days off
Constitution Day is normally a public holiday. The Royal Government sets the official annual holiday list by sub-decree. Check opening arrangements before visiting a public office, and confirm any educational event with its organiser rather than assuming that offices and schools share a programme.