បុណ្យចេញវស្សា និងបវារណា

ចេញវស្សាសម្គាល់ការបញ្ចប់រយៈពេលគង់ចាំវស្សា។ ពិធីបវារណាទាក់ទងនឹងការអនុញ្ញាតឱ្យព្រះសង្ឃណែនាំគ្នាដោយសុចរិត។

ពេលវេលា

ចេញវស្សាប្រារព្ធនៅ១៥កើត ខែអស្សុជ ក្រោយការគង់ចាំវស្សាបីខែ នៅចុងរដូវវស្សា ជាទូទៅក្នុងខែតុលា។ ពិធីសំខាន់មានមួយថ្ងៃ ប៉ុន្តែកម្មវិធីសាធារណៈអាចធ្វើល្ងាចមុនឬថ្ងៃសមស្របតាមវត្ត។ ថ្ងៃសកលសម្រាប់២០២៦ និង២០២៧ត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់តាមប្រតិទិនចន្ទគតិខ្មែរ; ពេលព្រះសង្ឃធ្វើបវារណា និងពេលពុទ្ធបរិស័ទចូលរួមអាចខុសគ្នា។ ប្រតិទិនក្នុងកម្មវិធីបង្ហាញកាលបរិច្ឆេទសម្រាប់ឆ្នាំនីមួយៗ។

តារាងចន្ទគតិដែលបានពិនិត្យបង្ហាញ១៥កើត ខែអស្សុជនៅ២៦ តុលា ២០២៦ និង១៥ តុលា ២០២៧ ជាកាលបរិច្ឆេទសម្រាប់រៀបចំផែនការ។ ត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់មុនប្រកាសពិធីជាមួយប្រតិទិនផ្លូវការ និងវត្ត។

ពេលវេលា និងអត្ថន័យ

នៅក្នុងវដ្ដធម្មតារបស់កម្ពុជា ចេញវស្សាប្រារព្ធនៅថ្ងៃ១៥កើត ខែអស្សុជ បន្ទាប់ពីវស្សាបីខែ។ វាជាចំណុចបញ្ចប់រយៈពេលគង់ចាំវស្សា មិនមែនបញ្ចប់ការសិក្សា ឬបដិបត្តិរបស់ព្រះសង្ឃទេ។ ពុទ្ធបរិស័ទអាចយកថ្ងៃនេះជាឱកាសពិនិត្យទម្លាប់ល្អដែលបានសាកល្បងក្នុងវស្សា និងគិតពីអ្វីដែលអាចបន្តធ្វើបាន។

ប្រវត្តិ

ការចេញវស្សាភ្ជាប់នឹងបវារណា ដែលមានកំណត់ក្នុងវិន័យបិដកខន្ធកៈទី៤។ ព្រះសង្ឃអញ្ជើញគ្នាឱ្យទូន្មានលើកំហុសដែលបានឃើញ ឮ ឬសង្ស័យ ដើម្បីគាំទ្រសាមគ្គីនិងការកែខ្លួន។ គម្ពីរទាំងនេះស្ថិតក្នុងប្រពៃណីបាលីដែលតាម Pali Text Society បានចារជាលាយលក្ខណ៍អក្សរនៅសតវត្សទី១មុនគ្រិស្តសករាជ។ នេះជាបរិបទប្រវត្តិនៃវិន័យ មិនបញ្ជាក់ឆ្នាំកំណើតនៃទំនៀមបុណ្យតាមវត្តខ្មែរនីមួយៗទេ។

បវារណាជាអ្វី

បវារណាជាកិច្ចព្រះវិន័យដែលព្រះសង្ឃអញ្ជើញឱ្យគ្នាណែនាំចំពោះអ្វីដែលបានឃើញ បានឮ ឬសង្ស័យអំពីការប្រព្រឹត្ត។ គោលបំណងភ្ជាប់នឹងការកែតម្រូវ និងសាមគ្គីភាពក្នុងសហគមន៍សង្ឃ។ នេះមិនមែនជាវេទិកាសម្រាប់ភ្ញៀវមកស្ដីបន្ទោសព្រះសង្ឃជាសាធារណៈទេ។ គ្រហស្ថគួរគោរពពេលវេលា និងទីកន្លែងដែលវត្តកំណត់សម្រាប់កិច្ចនេះ។

ការប្រារព្ធ និងរដូវកឋិន

ពុទ្ធបរិស័ទអាចប្រគេនចង្ហាន់ ស្ដាប់ធម៌ និងចូលរួមពិធីតាមការរៀបចំវត្ត។ បន្ទាប់ពីចេញវស្សាជារដូវកឋិនទាន ដែលមានពេលកំណត់មួយខែចន្ទគតិ។ ថ្ងៃចេញវស្សា និងថ្ងៃកឋិនរបស់វត្តមួយមិនមែនជាថ្ងៃតែមួយដោយស្វ័យប្រវត្តិទេ។ គួរសួរវត្តមុនរៀបចំក្រុមធ្វើដំណើរ ឬប្រមូលសម្ភារៈ។

អ្វីដែលគួរធ្វើ

គ្រួសារអាចពិភាក្សាអំពីការទទួលយកមតិយោបល់ដោយសុភាព ដោយមិនធ្វើត្រាប់តាមកិច្ចព្រះវិន័យ។ ស្ដាប់អ្នកដទៃដោយមិនប្រញាប់ការពារខ្លួន និងសុំខមាទោសពេលធ្វើខុស។ នៅវត្ត ស្លៀកពាក់សមរម្យ និងសួរមុនថតរូប។ ជួយចាស់ទុំរកកន្លែងអង្គុយ និងកុំជំរុញឱ្យអ្នកមានសុខភាពខ្សោយស្នាក់យប់តាមអ្នកដទៃ។

រំលឹកអ្វីដែលអាចបន្ត

ចុងវស្សាអាចជាពេលសួរខ្លួនថាតើទម្លាប់ណាបានជួយឱ្យរស់នៅដោយស្ងប់ និងមានការយកចិត្តទុកដាក់ច្រើនឡើង។ អាចបន្តការអានធម៌ខ្លី ឬការសួរសុខទុក្ខអ្នកចាស់ជាប្រចាំ។ មិនចាំបាច់រក្សាភារកិច្ចទាំងអស់បើមិនសមនឹងការងារ ឬសុខភាពទេ។ ការជ្រើសអ្វីដែលអាចធ្វើបានយូរមានប្រយោជន៍ជាងការសន្យាធំដែលពិបាកអនុវត្ត។ ក្នុងការសន្ទនាគ្រួសារ គួរស្ដាប់មតិយោបល់ដោយមិនបង្ខំឱ្យអ្នកដទៃសារភាពកំហុសជាសាធារណៈ។ បវារណាជាកិច្ចព្រះសង្ឃ មិនមែនរូបមន្តដើម្បីវិនិច្ឆ័យអ្នកគ្រប់គ្នាទេ។ បើមានចម្ងល់អំពីព្រះវិន័យ គួរសួរព្រះសង្ឃនៅពេលសមរម្យ។ ការរៀនដោយគោរពជួយរក្សាទំនាក់ទំនងល្អ និងកាត់បន្ថយការយល់ច្រឡំ។

ការងារ និងថ្ងៃឈប់

ចេញវស្សាជាពិធីសាសនា មិនមែនជាថ្ងៃឈប់សាធារណៈដោយស្វ័យប្រវត្តិទេ។ ថ្ងៃឈប់ផ្លូវការត្រូវយោងអនុក្រឹត្យប្រចាំឆ្នាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ កម្មវិធីតាមវត្តអាចមាននៅពេលខុសគ្នា។

មើលក្នុងប្រតិទិន

ប្រភព

‹ All festivals and days

Chenh Vossa and Pavarana

Chenh Vossa marks the completion of the rains retreat. Pavarana concerns inviting sincere correction within the monastic community.

When it happens

Chenh Vossa falls on the fifteenth waxing day of Assuj, after three lunar months of residence, near the end of the rains, usually in October. The principal observance is one day, though public activities may begin the preceding evening or follow a monastery’s chosen programme. Confirm the 2026 and 2027 civil dates in the Khmer lunar calendar; monastic Pavarana and public gatherings may have different times. The app calendar shows the date for each year.

The lunar tables consulted place the Assuj full moon on 26 October 2026 and 15 October 2027; these are planning dates. Confirm against the official Khmer calendar and monastery before announcing a ceremony.

Timing and meaning

In the usual Cambodian cycle, Chenh Vossa is observed on the fifteenth waxing day of Assuj, following the three-month rains retreat. It marks the completion of that period of residence, rather than an end to monastic study or practice. Lay people can use the occasion to reflect on commitments made during the retreat and decide which useful habits they can realistically continue in ordinary daily life.

History

The close of the retreat is associated with Pavarana, set out in Vinaya Khandhaka 4. Monks invite correction over matters seen, heard or suspected, supporting accountability and communal harmony. These rules belong to the Pali textual tradition, which the Pali Text Society says was committed to writing in the first century BCE. That is historical context for the discipline, without assigning a founding year to each Cambodian monastery’s festival customs.

Understanding Pavarana

Pavarana is a monastic disciplinary procedure in which monks invite correction concerning conduct that has been seen, heard or suspected. Its purpose concerns accountability and harmony within the Sangha. It is not a public invitation for visitors to criticise monks during a ceremony. Lay attendees should respect the time and space reserved for monastic proceedings and follow the monastery’s arrangements for any activities open to the wider community.

Observance and the Kathina season

Lay supporters may offer food, listen to Dhamma or join a locally arranged ceremony. The Kathina robe-offering season follows the retreat and lasts a defined lunar month. Chenh Vossa and the particular Kathina day chosen by a monastery are therefore not automatically the same date. Confirm the pagoda’s timetable before organising a group visit, arranging transport or collecting supplies for a later offering.

What you can do

A family discussion can consider how to receive advice courteously without pretending to reproduce a monastic disciplinary ceremony. Listen without immediately becoming defensive and apologise when you have harmed someone. At a pagoda, wear respectful clothing and ask before taking photographs. Help older people with seating and transport. Do not make a long visit or overnight stay a test of commitment for someone with limited strength or other responsibilities.

Reflecting on what can continue

At the retreat’s end, consider which habits helped create a calmer and more attentive life. Continue manageable reading or regular contact with an elder rather than retaining every commitment regardless of work and health. A sustainable practice is more useful than a large promise that cannot be kept. In family discussion, do not force public admissions of wrongdoing. Pavarana is a monastic procedure, not a formula for judging everyone. Direct Vinaya questions to a monk at an appropriate time.

Work and days off

Chenh Vossa is a religious observance and is not automatically a public holiday. The Royal Government’s annual sub-decree determines official days off. Ask the monastery about the timing of its public activities, particularly if you need to fit a visit around work or care duties.

See it in the calendar